28 Haziran 2009 Pazar

Ney

Dinle neyden kim hikayet etmede
Ayrılıklardan şikayet etmede
Hz.Mevlana

Neye olan ilginin şu günlerde arttığını herkes görebiliyordur herhalde.Belki de kendini de bu insanların arasında buluyor yada bulmak istiyordur.Bu yazıyı ney üflemeyi öğrenirken karşılaştığım sıkıntıları ve çözümleri anlatmak için yazmayı düşündüm(öğrenmeye devam ediyorum).Eğer bir hatamız olursa büyüklerimiz kusurumuza bakmasın.

Neyin tarihi nedir,nerden gelmiştir gibi soruların cevaplarını aslında burada yazmanın bir anlamı yok diye düşünüyorum.Farklı insanların anlattıkları hikayeleri de vardır.

Neyin benim için de bir hikayesi var tabiki.Nasıl başladığım,neler yaptığım gibi.
Lise yıllarında okulumuzun müzik grubuna girmek için tercih ettiğim, ilk başlarda benim için belki de çok fazla anlamı olmayan müzik aletiydi.Gruba girmek istememin de tabiki çok farklı bir nedeni vardı.Bunun yanında grupta olmayan enstruman olması ve yaz akşamlarında bahçede ilk hocam dediğim mahalledeki abinin(özkan) üflemesi neyi elime almama sebep olmuştu.

Enstruman satan biryere gidip o zaman için zarzor paramı yetirebildiğim sipürde ney aldım.Plastik bir çanta bile alamamıştım gazeteye sarıp tüm gün elimde gezdirmiştim.İlk neyimin de kamış olmasını istiyordum ve aldığımda da çocuklar gibi sevinmiştim.Bu sevincim eve gidene kadar sürdü ve eve gidip üflemeye çalıştığımda,o kadar üflemelerime rağmen sesi çıkartamamam acaba bozuk mu,bozuktu da o yüzden mi pazarlığımızı kabul etti diye düşünmeme neden olmuştu.Akşam olduğunda Özkanın üfleyebildiğini görünce de rahatladım ki bozuk değilmiş.

Ses çıkarmanın çok zor olduğu söyleniyor.Aslında anlatılmak istenen gerçek sesini çıkartmanın uzun süre alabileceğidir.Yoksa ses çıkartmak o kadar da zor değildir.Bütün yaz boyunca kendi kendime, aldığım incecik ney metodu kitabından notaları ve ney üzerindeki yerlerini çalıştım ve sürekli üfledim.Tabi o sene gruba giremedim.Çünkü hiçkimse iki üç ay üfleyip çok iyi ney üflemeyi düşünmesin.Gerçi o sene de okul bitti bi daha da birlikte çalmak kısmet olmadı.

Ney üflemeye ilk başlayacaklar için eğer çok fazla para ayıramıyorlarsa ilk önce plastik ney alınabilir.İlk başlarken kız(si) ney alınması uygundur.Çünkü grup olarak çalışılacaksa en uygun boyutu olan kız neydir.Ders almak için de para ayrılamıyorsa internet üzerindeki belli sitelerden ney metodları bulunabilir.Bunların üzerinden çalışılabilir.Yani yeterki istenilsin,imkanlarımız çok.Kitap olarak Süleyman Erguner'in ney metodu kitabı ve Ahmet Kayanın ney metodu kullanılabilir.Ben ikisini de hala kullanıyorum ve ikisinin de kendine has güzel yanları var.

Güzel ney üflemek için ne yapmak gerek?
Ses çıkartabiliyoruz,belli notaları basabiliyoruz peki bundan sonra...Bundan sonra ney kişinin ne kadar sabredebildiğini ve ne kadar severek yapmak istediğini görmek istiyor.İyi ney üflemek için Niyazi Sayın röportajında yapılması gerekenlerini anlatıyor.Mutlaka diğer sanat dallarıyla da ilgilenilmeli,spor yapılmalı,insanlara karşı ve çevreye karşı sevgi dolu olunmalı... gibi anlatıyor.Evet kişi ne kadar hissedebilirse o kadar üfleyebilir.Çünkü o artık kişinin bir parçası olmuştur.Çıkan ses neyin,nefes ise insanındır.Kişi neye nefes verir.Ney nefesle kendi çıkartmak istediği,anlatmak istediklerini anlatır.
Bunların yanında mutlaka çok fazla dinlemeli kişi.Ney sesini işittikçe içinde yer etmeli.Sadece ney değil Türk müziğinin her türlüsünü dinlemeli.Ney üflemenin yanında müzik bilgisi de iyi olmalı.Bunun için ben İsmail Hakkı Özkanın "Türk Musikisi Nazariyatı ve Usulleri" isimli kitabını kullanıyorum.İlerlettikçe bu bilgileri kullanarak taksimler yapmaya çalışmalı.Taksim türk müziğinde makamın özellikleri dışına çıkmayarak kişinin o anda belli makamda içinden geldiği gibi enstrumanı çalmasıdır.Neyzenler tarafından yapılmış taksimler dinlenilmeli.Kişi kendisine örnek almalı.Daha sonra tabiki de kendi tavrını bulmalı ki üflediğinde "bu üfleyen ....... .dır" denilebilsin.

Okurken zevk aldığım kitaplar
1-)Neyzenler Kahvesi
2-)Beşir Ayvazoğlu-Ney'in Sırrı

Herkesin kendisi olması dileğiyle...

7 yorum :

  1. Güzel bir yazı olmuş Metincim. Eline sağlık...

    YanıtlaSil
  2. Şu sıralar Elif Şafak'ın Aşk kitabını bitirmek üzereyim. Kitap çoktandır elimdeydi fakat okumaya bir türlü başlayamamıştım. Kitabı elime alışım sıkıntılı bir zamanıma geldi ve belki de bu yüzden beni bu kadar etkiledi. Sufiliğe ve Mevleviliğe merak sardım. İnternetten sürekli ney sesleri dinlemeye başladım ve bir ney almaya karar verdim. Okullar tatile girdiğinde çalışmaya başlayacağım ve bir ney alacağım. Ney çalmayı gerçekten çok istiyorum. Yazınız çok yardımcı oldu. Var olun.

    YanıtlaSil
  3. ney üflemeye nasıl bir ney alarak başlayacağımızı arıyordum çok teşekkürler..

    YanıtlaSil
  4. MERHABA ELLERİM ÇOK KÜÇÜK KIZ NEY İÇİN YETERLİ DEĞİL ÇOK İSTİYORUM NEY ÜFLEMEYİ BOLAHENK LE BAŞLA DEDİLER DOĞRUMUDUR?

    YanıtlaSil
  5. Metin Bey merhabalar.
    "Neyzenler Kahvesi" isimli eseri ararken sitenizi buldum fakat verdiğiniz linkle kitaba erişemedim. Zaten hiçbir yerde de bulamıyorum. Kitabın yeni baskısı yok ve yayınevi yeniden basılmasının düşünülmediğini bildirdi.
    Eğer kitabı temin etmemde veya linki yenileyerek indirmemde yardımcı olursanız müteşekkir olurum. Dilediğiniz miktarda ücretlendirme yapabilirsiniz.
    Şimdiden teşekkür eder başarılar dilerim.
    Saygılarımla.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba;
      Mail adresinizi gönderirseniz sizinle paylaşabilirim.
      Saygılar...

      Sil